Open Monumentendag · Sint-Salvatorstraat 117

Een Gentse boterham vertelt

Van kop
tot korst

Uufflakke, mosterd en brood
in het Gent van toen

uufflakkemosterdbrood

Drie eenvoudige producten. Eén verhaal over ambacht, zuinigheid en dagelijks leven.

Ontdek het verhaal

Wat ligt er op je bord?

Vandaag proef je drie eenvoudige producten.

Rond 1900 vertelden zulke producten veel over hoe gewone mensen leefden en aten.

Proef van vandaag Drie producten openen samen een verhaal over dagelijkse kost, smaak en slagersambacht.

Brood was de basis

Brood vulde de maag

Voor veel arbeidersgezinnen was brood dagelijkse basisvoeding. Het was betaalbaar, voedzaam en gemakkelijk mee te nemen naar het werk. Vlees was kostbaarder en werd zuiniger gebruikt.

Brood was
dagelijkse kost.

Historische context Een foto uit een Gentse fabrieksrefter toont dat sommige werknemers nog in de twintigste eeuw hun brood met beleg meenamen.

Van een varken ging weinig verloren

Wat is uufflakke?

Uufflakke is de Gentse benaming voor hoofdvlees: gekookt varkensvlees dat met de gelatineuze kookbouillon opstijft en daarna in plakken wordt gesneden.

  1. Delen van de varkenskop en ander geschikt vlees werden gekookt.
  2. Het gare vlees werd losgemaakt.
  3. Het vlees werd grof gesneden.
  4. Daarna werd het gekruid.
  5. Vlees en gelatineuze kookbouillon werden gemengd.
  6. Bij het afkoelen stolde het geheel.
  7. Daarna kon het in plakken worden gesneden.

De precieze samenstelling verschilde per slager. Het principe bleef hetzelfde: smakelijk eten maken van delen die minder kostbaar waren.

Arm of rijk?

Volksvoedsel, geen afval

Uufflakke was geen luxeproduct. Het paste in een voedselcultuur waarin zuinigheid belangrijk was en waarin van een geslacht dier zo weinig mogelijk verloren ging.

Het was niet alleen eten voor de allerarmsten, maar wel betaalbaar voedsel dat goed paste bij gezinnen die op hun uitgaven moesten letten.

Tik op een laag

Wat zit er op je boterham?

Brood droeg de maaltijd.

Het vulde de maag, was relatief betaalbaar en kon gemakkelijk mee naar het werk.

Samen werd een eenvoudige boterham een maaltijd.

Waarom mosterd?

Een beetje mosterd veranderde veel

Mosterd gaf eenvoudig eten veel smaak zonder dat er veel extra nodig was. Gent heeft bovendien een lange mosterdtraditie: Tierenteyn maakt er volgens het bedrijf sinds 1790 mosterd.

brood+uufflakke+mosterd

Drie eenvoudige producten. Samen een stukje Gentse eetcultuur.

Een Gentse smaak Uufflakke met mosterd is een herkenbare Gentse combinatie. Ze verbindt eenvoudige kost met de lange lokale traditie van mosterdmakers.

Waarom proef je dit hier vandaag?

Een boterham als venster op 1908

In 1908 werd in Sint-Salvatorstraat 117 een burgerwoning met een beenhouwerij gebouwd, in een drukke handelsstraat vlak bij arbeiderswoningen en industrie.

We weten niet welke vleeswaren hier precies werden verkocht. Uufflakke vertelt wél iets over de wereld waarin deze beenhouwerij ontstond: lokaal ambacht, zuinig omgaan met voedsel en dagelijkse boodschappen dicht bij huis.

De gerestaureerde voorgevel van Sint-Salvatorstraat 117 in Gent
Sint-Salvatorstraat 117 na restauratie. Foto: aangeleverd beeld.

Gentse kop / uufflakke

Een verwijzing naar het Gentse beenhouwersambacht.

Stropkes Mosterd

Een hedendaagse koppeling aan de Gentse mosterdtraditie.

Rodelandbrood

Een hedendaags korte-ketenbrood dat landbouwer, molenaar en bakker opnieuw dichter bij elkaar brengt.

Tot slot

Van kop tot korst:

niets verspillen,
lokaal maken,
samen eten.

Een proeverij die de wereld van ambacht, zuinigheid en lokale productie opnieuw dichtbij brengt.